Για τη χρονιά που έρχεται...

...περιμένω και εύχομαι. Εύχομαι και περιμένω.

Να αλλάζω ασταμάτητα. Να ψηλώσω λίγο ακόμα. Να σηκώνομαι πιο γρήγορα.



Θέλω υψηλό έρωτα κι ελευθερία στο νου και στην καρδιά.

Χαμόγελα και όνειρα πολλά...


Θέλω μεταμόρφωση. Και θέλω και δύναμη. Τα θέλω όλα και δεν θέλω τίποτα.

Κι ακριβώς αυτό είσαι εσύ για εμένα, εσένα που σε θέλησα πολύ:

τα πάντα και το τίποτα μαζί.

Το ένα όπλο.

Είσαι για εμένα και είμαι για εσένα...

Όλοι οι δρόμοι που περπάτησα, ξεκίνησαν για να οδηγήσουν κάποτε σε σένα...

Και από εδώ και στο εξής, εσύ μου δείχνεις κι εγώ ακολουθώ.

Μόνο βλέπω και ακολουθώ.

Σ' αγαπάω και όσο υπάρχω, υπόσχομαι να σου είμαι αφοσιωμένη.

Εύχομαι πάντοτε να μου μιλάς και να σ'ακούω το ίδιο όμορφα. Η καρδιά μου στη θέα σου να χτυπάει πάντα με το πιο γιορτινό της τραγούδι. Οι σιωπές μας να πλουτίζουν στα χρόνια.

Εύχομαι...

Για το καλοκαίρι που πέρασε...

και όλα όσα έφερε το κύμα της ζωής, στη γη του έρωτα.

Απαυγασμένη απόφαση σαν το κρυστάλλινο νερό, ρόδινος ορίζοντας και το χαμόγελό του, ο έναστρος ουρανός στις νύχτες μου.

Θυμάμαι...

Φωτιά κι Αέρας, και του μύθου το Χρυσόμαλλο Δέρας...(Πίσω στο Πήλιο.)

Όταν κλαις για το θάνατό σου κάτω από αγέρωχα δέντρα, είσαι στη ζωή.
Όταν οι αστραπές φωτίζουν τις σκοτεινιές σου, έρχεται η καταιγίδα της λύτρωσης.
Όταν ακούς το ποτάμι από την άκρη της όχθης του, άφησε το γόνατο να λυγίσει στο άκουσμα από το μυστικό που διακριτικά σου ψιθυρίζει.
Όταν κοιτάς αντίθετα στο ρεύμα, υποδέχου όσα έρχονται και αποδέχου όσα φεύγουν.

Όταν η σκιά της Γης κρύβει ολόκληρη τη Σελήνη, έχουμε ολική έκλειψη και ολική ρήξη με την όνειρο που ζούμε για πραγματικότητα.
"Όταν έχει φεγγάρι μεγαλώνουν οι σκιές μέσα στο σπίτι...", που λέει και ο Ρίτσος...
Όταν όμως μια διαβολική συγκυρία εξαφανίζει το φεγγάρι από τον ουρανό και το ασήμι του από τα νερά, τότε οι σκιές μάς καταπίνουν. Τότε ο μικρός μας κόσμος καταφέρνει να εξουσιάσει ολοκληρωτικά τη Λαμπερή Κυρά της Νύχτας, συσκοτίζοντάς το φως της... Για λίγο.
Μέχρι η Αιώνια Ροή να ξαναφέρει τα μετέωρα σε άλλο σημείο της τροχιάς τους. Και την καρδιά πάλι στη θέση της. Για λίγο.

Η ροή του ποταμού είναι το κελαρυστό άκουσμα της αιωνιότητας.
Η καρδιά είναι ο τόπος και ο τρόπος.

Και οι Φίλοι, τα αστέρια στον ουρανό τις νύχτες μου.



It was me on that road
But you couldn't see me
Too many lights out, but nowhere near here

It was me on that road
Still you couldn't see me
And then flashlights and explosions

Roads end getting nearer
We cover distance but not together

I am the storm I am the wonder
And the flashlights nightmares
And sudden explosions

I don't know what more to ask for
I was given just one wish

It's about you and the sun
A morning run
The story of my maker

What I have and what I ache for

I've got a golden ear
I cut and I spear
And what else is there?

Roads and getting nearer
We cover distance still not together

If I am the storm if I am the wonder
Will I have a flashlights nightmares
And sudden explosions

There' s no room where I can go and
You've got secrets too

I don't know what more to ask for
I was given just one wish

Μάρω Βαμβουνάκη, [Η μοναξιά είναι από χώμα]

Πρέπει να υπάρχει το θαύμα, αλλιώς η ζωή μου είναι χαζή, κολοβή, αδικαίωτη κι αδικαιολόγητη. Νοιώθω πως ζώντας κάνω μια τρύπα στο νερό. Κόπος χωρίς αποτέλεσμα, στόχος τρελού και ματαιότητα.

Πρέπει να υπάρχει το θαύμα που αχρηστεύει τους νόμους της Φυσικής και στρέφει ανάποδα τις ροές προς το θάνατο. Είναι έπαρση ή αξιοπρέπεια αυτή η απαίτηση;

Το νερό που κάνω τρύπα ας στερεωθεί σαν γυαλί.

Τα χρώματα του βυθού ας κυλάνε σε αλληλουχίες σχημάτων. Τα ψάρια, τα φύκια, οι δράκαινες, οι αστερίες, οι μικροοργανισμοί να φωσφορίζουν ανάμεσα στα χρώματα και στα ρεύματα.

Ένα θαύμα που θα ραγίσει τους κανόνες, τις συμβάσεις, τα δεδομένα και τα γνωστά, κι απ’ το περιορισμένο θα με τινάξει στο απεριόριστο. Εκεί όπου τα πάντα μπορούν να συμβούν.

Να περπατήσω πάνω στη θάλασσα.

Υπάρχει μαρτυρία πως έχει ξαναγίνει.

Τα βήματά μου πάνω στο νερό να με προχωρήσουν στον άφαντο κόσμο που με κλωστές αόρατες κινεί τα φαινόμενα. Στον τόπο όπου βυθίζονται της ψυχής μου οι ρίζες. Στην πηγή της ζωής που στέλνει εδώ τα όνειρα που μας ξεγελούν για ζωή.

Στην ελευθερία όπου όλα θα τα μπορώ, κι από αυτά θα διαλέξω εκείνο που αξίζει να του τα παραδώσω όλα.

Η πίστη μόνο. Η πίστη η ριψοκίνδυνη, που το ρίσκο στεριώνει, η τυφλή, η ίσως πλανερή, η ίσως λαθεμένη. Υπάρχει πίστη λαθεμένη;

Μήπως αυτή και μόνη καταξιώνει και το πιο ηλίθιο αντικείμενό της, όπως η σμίλη της ιδιοφυίας δίνει ωραίο σχήμα και στην πιο άσχημη πέτρα;

Το ρίσκο της πίστης είναι το άλμα που αφού τραμπαλιστεί στο κενό, μπορεί να βρει το πλάτωμα να πατήσει.

Η άβυσσος είναι το μονοπάτι που βγάζει, αν βγάλει, σ’ εκείνο το σταθερό έδαφος απ’ όπου κινείς τη γη.

Και πώς αποκτιέται η πίστη! Σε ποιο βαθμό οξύνοιας ή σε ποιο βαθμό ηλιθιότητας κερδίζεται;

Διδάσκεται, εμπνέεται, χαρίζεται, αποφασίζεται;

Πώς γίνεσαι άξιος να πιστέψεις αληθινά;

Γιατί δεν πιστεύουμε. Νομίζουμε.

Lost and inert... (just can't pick up the pieces)!

I was burnt by the sun, said goodbye to the sea
when I saw you were losing your love for me

Your eyes told the tale of a wound that's still raw
as I watched you renouncing any hope of a cure

How can I be bitter that it's over
After all I've got myself to blame
The sun dissolves to Winter, now it's over
I'm lost amongst the shadows that remain

Then your words rang out stonge, once broken but clear
and I heard you dismissing any last trace of fear
I was burnt by the sun, tried in vain not to cry
Since I knew all the answers, tell me why I ask why?

How can I be bitter that it's over
After all I've got myself to blame
The sun dissolves to Winter, now it's over
I'm lost amongst the shadows that remain

Now the swing in your step makes me tremble with hurt
when I see how you blossom I feel lost and inert

I've been burnt by the sun in my prozak coccoon
Just can't pick up the pieces of my life without you

Just can't pick up the pieces of my life without you

Δεν υπάρχουν "αντίο"!

Εγώ δεν είμαι ποιητής - είμαι στιχάκι
Είμαι στιχάκι της στιγμής
πάνω σε τοίχο φυλακής
και σε παγκάκι

Με τραγουδάνε οι τρελοί και οι αλήτες
Καταραμένη είμαι φυλή
με μιαν εξόριστη ψυχή
σ' άλλους πλανήτες

Εγώ δεν είμαι ποιητής - είμ' ο λυγμός του
Είμαι ένας Δείπνος Μυστικός
Δίπλα ο Ιούδας κλαίει σκυφτός
κι είμ' αδερφός του...

Από δω κι ως ...;

Αν μας δω από μακριά, μοιάζουμε με μαριονέτες, αστείες και θλιβερές έτσι όπως πέφτουμε κάθε λίγο…

Γεμάτες όμως ομορφιά και θεϊκότητα, γιατί δεν μας πτοεί τελικά ούτε ο εκ των προτέρων ούτε ο εκ των υστέρων της επιλογής φόβος…

Και κάποτε τολμούμε.

Και κάποτε σηκωνόμαστε για να συνεχίσουμε.

Και είναι και κάποιες στιγμές μεγαλείου και τρέλας, που κοιτάζουμε τον θάνατο και του γελάμε κατάμουτρα!

"Βάλε φωτιά σε ό,τι σε καίει, σ' ό,τι σου τρώει την ψυχή
Έξω οι δρόμοι αναπνέουν διψασμένοι, ανοιχτοί
Είναι η αγάπη ένα ταξίδι από γιορτή σε γιορτή...
Ζήσε μαζί μου στον αέρα, στη φωτιά, στη βροχή
Μας περιμένουν άδειες μέρες, ραγισμένοι ουρανοί
Είναι η αγάπη ένα ταξίδι από πληγή σε πληγή..."

Βουτιές για Οξυγόνο...

Κάποιοι τον έρωτα αφουγκράστηκαν επίμονα
μέσα σε στίχους ποιητών και σε βιβλία
μα ό,τι κατάφεραν ν' ακούσουν μόνο ήτανε
μία παράξενη ηχώ, μια ιστορία.
Άλλοι τον ξόρκισαν σα δαίμονα, σα φάντασμα
και τον εξόρισαν στα βάθη της αβύσσου
ώσπου στο τέλος ευτυχείς αναληφθήκανε
αφού στεγνώσανε στον κόσμο την ψυχή τους.

Κάποιοι του χάρισαν μορφή ενός παράφρονα
που κατασπάραζε τις σάρκες τους με βία
και ηδονικά μες στο μυαλό τους στριφογύριζε
μια ακατάληπτη κραυγή, μια μελωδία.
Άλλοι στο πάθος του υπέκυψαν περήφανα
αφού κολύμπησαν στη νάρκη του και μόνο
όμως τη στέρησή του ακριβά πληρώσανε
κάθε που ξύπναγαν σφαδάζοντας με πόνο.

Κάποιοι περπάτησαν στη έρημο και δίψασαν
και καθώς έσκυψαν να πιουν απ' τα νερά του
είδαν το σώμα τους απ' τη δροσιά να καίγεται
κι άλλοτε πάλι να παγώνει απ' τη φωτιά του.
Κι εγώ που απόψε τα δάχτυλά μου έσυρα
πάνω σε τραύματα που άντεξαν στο χρόνο
μέσα σε σκέψεις σκοτεινές νιώθω να πνίγομαι
γι' αυτό στην πλάνη του βουτώ για οξυγόνο.

Μουσική / ερμηνεία: Πάνος Ράπτης
Στίχοι: Γιάννης Ζαρκαδούλας
2010

Έρωτος Παρασκευή

Το κακό του έξω κόσμου με πλησιάζει ως ένα σημείο κι εκεί διαλύεται σε κομφετί. Προστατεύομαι με εθελούσιο πόνο ταξιδεύοντας εντός.

Κάποτε θα πέσουν οι μάσκες, τα μάτια αντανακλαστικά θα κλείσουν στην υποψία της απόκρυφης σκιάς και ο καθρέφτης θα διαλυθεί ξανά, και μόνο στην ιδέα του εαυτού του.

Συγκέντρωσα ένα-ένα όλα τα σπασμένα του κομμάτια

-προσεκτικά άφησα να τρέξει λίγο αίμα- και τα φύλαξα στοργικά

σ’ ένα αρχαίο κουτί που είχαμε στο σπίτι (οικογενειακό κειμήλιο).

Πολλή κακοδαιμονία και πολύ παρελθόν άρχισε να μαζεύεται εκεί μέσα:

πλάνες, ψέματα, φόβοι, λάθη...

Ανασύρω ολόκληρες ανείπωτες σκέψεις,

αποσπάσματα από γράμματα που δεν στάλθηκαν ποτέ,

από όνειρα που έζησα,

από πραγματικότητες που ξεδιπλώθηκαν

ανάξιες των ευχών…

Πιο βαθιά υπάρχουν όλα όσα δεν τόλμησα και οι χαμένες μου ευκαιρίες.

Για χρόνια έλεγα πως «πρέπει να βάλω επιτέλους μια τάξη σ’ αυτό το χάος!»

Κι αντί για Έρωτας, έγινα Χάος.

Σε στενά δωμάτια στοιβάζω το παρελθόν μου – πού να χωρέσει τόσο άχθος;

Να γινόταν ν’ άπλωνα παντού φτερά και μέλλον…

Προς το παρόν, συνεπαίρνομαι με ξωτικά, ριγώ με ρυθμούς πολεμοχαρείς,

και διψώ για αίμα.

Κι ο έρωτάς μου δεν είναι καθόλου το άπιαστο, αλλά πουλί που μένει αιώνες φυλακισμένο.

Κική Δημουλά: "Πλάγιος τρόπος"

Να έπεφτε η βροχή ραγδαία,
ευχόμουν. Να ξεσπάσει.
Θα μέναμ΄ έτσι πιο πολύ
μέσα στη στοά. Στην πρόφαση.

Στο βάθος "μπαρ",
καφέδες, ποτά,
πίκρες εν μέθη.
Πιο 'κει "Ραφείον",
καλλιτεχνικά της ζωής σας γυρίσματα,
μαντάρισμα του κενού σας
άψογο.
"Γραφείο μεσιτικο"πιο πέρα,
πωλήσεις, αγορές,
ευκαιρίες αισθημάτων,
αιωνιότητες.
Κι εδώ, που πιο πολύ σταθήκαμε,
της κάθε ανάγκης η βιτρίνα:
Χρωματιστά σαπούνια,
κορνίζες για διαρκείας πρόσωπα,
αλυσιδίτσες να τις σπάζει το ασυγκράτητο,
φανταχτεροί αναπτήρες
προσάναμμα το βλέμμα σου,
κι άφθονα καθρεφτάκια
νάχω το πρόσωπό σου
ισάριθμες φορές.

Γι αυτό ευχόμουν...

Μα η βροχή κι εσύ
ενάντια στην ευχή μου
πέφτατε.

...Για να σε βρω στο Φως...

Let the river answer...

Suzanne takes you down to her place near the river
You can hear the boats go by
You can spend the night beside her
And you know that she's half crazy
But that's why you want to be there
And she feeds you tea and oranges
That come all the way from China
And just when you mean to tell her
That you have no love to give her
Then she gets you on her wavelength
And she lets the river answer
That you've always been her lover
And you want to travel with her
And you want to travel blind
And you know that she will trust you
For you've touched her perfect body with your mind.

And Jesus was a sailor
When he walked upon the water
And he spent a long time watching
From his lonely wooden tower
And when he knew for certain
Only drowning men could see him
He said "All men will be sailors then
Until the sea shall free them"
But he himself was broken
Long before the sky would open
Forsaken, almost human
He sank beneath your wisdom like a stone
And you want to travel with him
And you want to travel blind
And you think maybe you'll trust him
For he's touched your perfect body with his mind.

Now Suzanne takes your hand
And she leads you to the river
She is wearing rags and feathers
From Salvation Army counters
And the sun pours down like honey
On our lady of the harbour
And she shows you where to look
Among the garbage and the flowers
There are heroes in the seaweed
There are children in the morning
They are leaning out for love
And they will lean that way forever
While Suzanne holds the mirror
And you want to travel with her
And you want to travel blind
And you know that you can trust her
For she's touched your perfect body with her mind.. .

Αποσπάσματα από το βιβλίο του Aldo Carotenuto "Έρως και Πάθος: Τα Όρια της Αγάπης και του Πόνου"

"Aπό την κλινική μου πείρα, για να μην αναφερθώ στην προσωπική μου, έμαθα ότι η κατάσταση της μόνιμης ανάγκης, το αίσθημα της έλλειψης που μας ωθεί στην αναζήτηση του άλλου για την αποκατάσταση της ολότητας, αντιπροσωπεύει για τον άνθρωπο μια συνεχή υπόσχεση για διαφοροποίηση και αλλαγή. Όλοι όσοι έχουν την τύχη να ερωτευτούν, συνειδητοποιούν τη μεταμόρφωση που έχει συντελεστεί όταν βγουν από τη συγκεκριμένη ερωτική εμπειρία, ενώ όσο διαρκεί απλώς τη διαισθάνονται. Πρέπει να πούμε όμως ότι χρειάζεται και λίγο θάρρος, γιατί η υπόσχεση για πλήρωση κρύβει και τον κίνδυνο της αποτυχίας. Μπορεί τη δεδομένη στιγμή να προκύψει κάτι που θα παρεμποδίσει τη μεταμόρφωσή μου και τότε ο άλλος, από «ζωντανή υπόσχεση» γίνεται ζωντανή μαρτυρία της αδυναμίας μου να μεταμορφωθώ. Αυτό είναι και το πιο ανησυχητικό σημείο, γιατί η διάψευση της στιγμιαίας, έστω, ελπίδας για αλλαγή, είναι βαριά κληρονομιά. Πρέπει λοιπόν να μάθουμε να αντέχουμε τη στέρηση.

Πιστεύω πως η αποδοχή της έλλειψης είναι ένα άλλο δομικό στοιχείο της ανθρώπινης ύπαρξης. Όλη μας η ζωή είναι ένας αγώνας για να συλλάβουμε εκείνο το κάτι που μας διαφεύγει και για να μπορέσουμε να αγωνιστούμε πρέπει να μάθουμε να κουβαλάμε στις πλάτες μας το βάρος της απουσίας του άλλου. Πιστεύω πως καμιά θεραπεία, καμιά εμπειρία δεν βοηθάει να απαλλαγούμε από το βάρος του κενού που ο έρωτας υπόσχεται να γεμίσει. Όταν πιστέψουμε ότι το κενό έχει απαλειφθεί, το πιο πιθανό είναι ότι ξεγελούμε τον εαυτό μας. Πραγματικά, όσο κι αν ο άλλος ανταποκρίνεται στην επιθυμία μας, η ανάγκη για ολότητα είναι τόσο μεγάλη που τίποτε δεν μπορεί να την ικανοποιήσει πραγματικά. Το πεπρωμένο πάνω στο οποίο δομείται η ζωή μας, είναι να μάθουμε να υπομένουμε τη στέρηση και την απογοήτευση για τον άνθρωπο που έχουμε κοντά μας. Όποιος κι αν είναι αυτός, ό,τι κι αν αντιπροσωπεύει ή έχει αντιπροσωπεύσει για μας, εκφράζει μια απουσία.

Μπορούμε να πούμε ότι κάθε ερωτική διάσταση φέρνει επί σκηνής ένα μύθο. Κάθε φορά που βιώνουμε μια τέτοια εμπειρία, «σκηνοθετούμε» κάτι: τη χαμένη ολότητα που παραπέμπει σε πρώιμες στιγμές της ύπαρξής μας ή τη λεγόμενη επιθυμία πλήρωσης και –γεγονός ακόμη πιο οδυνηρό-την ετοιμότητά μας να ανανεώσουμε αυτήν την αίσθηση του κενού.

[…]

Αν η επιθυμία είναι εξ ορισμού ανικανοποίητη, όταν αγαπούμε ξανανιώθουμε έντονα το αίσθημα της μοναξιάς. Μέσα μας υπάρχει μια τάση προς την ολότητα, προς την τελειότητα, σε σημείο που για κάποιους ανθρώπους, για τους μυστικιστές λόγου χάρη, η ιδανική αγάπη στρέφεται προς το Θεό και όχι προς τα επίγεια πλάσματα. Με λύπη φτάνουμε σε τέτοια συμπεράσματα, γιατί είναι σαφές ότι μοιραία προσπαθούμε να έχουμε αυταπάτες. Εκ των πραγμάτων όμως η ερωτική διάσταση είναι μια εμπειρία απουσίας και η απουσία συνδέεται με τη νοσταλγία.

Νομίζω ότι η νοσταλγία και το αίσθημα απουσίας του άλλου συμπίπτουν με το νόημα της ζωή μας. Είναι σαν να νιώθουμε διαρκώς ανικανοποίητοι, ανεξάρτητα από το τι έχουμε επιτύχει. Ενώ αυτό που μας κινητοποιεί είναι το αίσθημα του απεριόριστου, εκείνα που αποκτάμε είναι πεπερασμένα κι έτσι, ακόμη και τη στιγμή που κοιταζόμαστε στα μάτια με τον άνθρωπο που αγαπούμε, διαβάζουμε στα βλέμματά μας τη νοσταλγία.

[...]

Και στη ζωή και στην ερωτική διάσταση, η ανάγκη μάς σπρώχνει μπροστά, αλλά η αναζήτηση δεν τελειώνει ποτέ, γιατί όποιο κι αν είναι το αποτέλεσμα, δεν μπορεί να εκπληρώσει τις προσδοκίες μας. Ο άνθρωπος στην αδιάκοπη περιπλάνησή του, όμοια με του Οδυσσέα, παραμένει αιωνίως πικραμένος από την εμπειρία του, αλλά το ανικανοποίητο είναι το τίμημα που πρέπει να πληρώσει για να ωριμάσει. Ξέρουμε πως η προσωπικότητά μας αναπτύσσεται μόνο υπό την ώθηση αυτού που μας λείπει. Η ενηλικίωση συνδέεται και με την τεράστια επιθυμία να αποκτήσουμε αυτό που όταν ήμαστε παιδιά μάς ήταν απαγορευμένο.

Θα έλεγα ότι, από μια άποψη, είμαστε τυχεροί που η διάσταση της παιδικότητας δεν εξαλείφεται εντελώς. Αυτό το αιώνιο, το παιδικό ανικανοποίητο μας επιτρέπει, ή μάλλον μας «αναγκάζει» να είμαστε διαφορετικοί. Αυτό που, μ’ άλλα λόγια, εκφράζεται με την ετοιμότητα να δεχτούμε καινούργιες ιδέες κι απρόβλεπτες καταστάσεις, μας δίνει και τη δυνατότητα για νέες ανακαλύψεις. Όταν δεν μπορούμε να δεχτούμε την απουσία του άλλου, τότε ενεργοποιείται η φαντασία μας. Αρχίζουμε να νιώθουμε την ανθρώπινη διάστασή μας, βλέπουμε ότι μπορούμε να δημιουργήσουμε εντελώς καινούργια πράγματα που δεν θα είχαμε υποψιαστεί καν ότι υπήρχαν, αν είχαμε μείνει με την αυταπάτη ότι η ανάγκη είχε εκπληρωθεί. Να γιατί οι ερωτικές σχέσεις είναι τόσο επώδυνες. Να γιατί δεν υπάρχει σχέση που να μην μας εμποδίζει να νιώσουμε ότι μπορούμε να ωριμάζουμε και δεν υπάρχει ερωτική σχέση που να μην είναι φορτισμένη με πόνο. Ακόμη κι όταν νομίζουμε πως είμαστε ικανοποιημένοι, κατά βάθος ξέρουμε πως αυτό είναι αυταπάτη. Κάτι υπάρχει που διαψεύδει τις προσδοκίες μας, νιώθουμε αόριστα ότι η απατηλή εκείνη ικανοποίηση μας εμποδίζει να μεγαλώσουμε πραγματικά. Ο έρωτας που προσφέρουμε και ο έρωτας που αρνούμαστε είναι επώδυνη όσο και γόνιμη πηγή δυσαρέσκειας.

[…]

Ο Νοβάλις έλεγε ότι η πλάνη είναι κάτι θεμελιώδες για την ψυχή μας. Πρέπει να μπορούμε να έχουμε αυταπάτες, γιατί μόνο μέσα από τα λάθη βαδίζουμε προς εκείνο που ονομάζουμε «αλήθεια». Αν δεν ονειρευόμαστε καθώς βιώνουμε την ερωτική μας διάσταση, η πραγματικότητά μας ως όντα που παίρνουν υποκειμενική θέση απέναντι στον άλλο δε θα μπορέσει να βγει στην επιφάνεια, γιατί θα νομίζουμε για αληθινό και πραγματικό κάτι που δεν είναι. Η μόνη περιοχή στην οποία μπορούμε να αναγνωρίζουμε με αυθεντικό τρόπο τον εαυτό μας είναι η ψυχική μας ατομικότητα που δημιουργεί την πραγματικότητα του έρωτα.

[…]

Το χάρισμα και το προνόμιο του ποιητή είναι να δέχεται τις αντιφάσεις της ζωής και του εαυτού του, ενώ ο άνθρωπος της επιστήμης, ως γνωστόν, δεν επιτρέπει στον εαυτό του τέτοια πολυτέλεια. Όσο για μας που έχουμε επιλέξει τη διερεύνηση της ψυχικής ζωής, η αντίφαση είναι ένα σταθερό και βαθιά ριζωμένο στοιχείο στο ίδιο το αντικείμενο της μελέτης μας, την πραγματικότητα της ψυχικής ζωής. Ο ψυχολόγος έρχεται διαρκώς αντιμέτωπος με την «αμφιθυμία», δηλαδή την αντιφατικότητα των αισθημάτων. Εκφράσεις όπως «θέλω και δεν θέλω», «σε μισώ και σ’ αγαπώ», «με έλκεις και με απωθείς», είναι οι μόνες που μπορούν να περιγράψουν σωστά μεγάλο μέρος της συναισθηματικής μας ζωής.

[…]

Η ιδανική κατάσταση για να καταλάβουμε καλύτερα έναν άνθρωπο, να γνωρίσουμε βαθύτερα την ψυχολογία του, δεν είναι τόσο το πώς αντιδρά σε ακραίες καταστάσεις έντασης και άγχους που συντελούν στο να «πέσουν οι μάσκες», όσο το πώς δέχεται το γεγονός ότι ο έρωτας τον καθιστά τρωτό.

[…]

Η περιοχή των αισθημάτων είναι η πιο δύσκολη και το πρόβλημα που περισσότερο μας ανησυχεί είναι η σοβαρή εμπλοκή μας. Εμπλοκή που σημαίνει συμμετοχή στην εσωτερική ζωή ενός άλλου ανθρώπου, τη στιγμή που ακριβώς μια παρόμοια εμπειρία από το μακρινό παρελθόν μας, ξεχασμένη ίσως, άφησε το στίγμα της, μας «εμβολίασε», μας κατέστησε κατά κάποιο τρόπο απρόσβλητους, μη διαθέσιμους. Μια αποτύπωση στο χώρο των συναισθημάτων μάς έσπρωξε να ζούμε κάτω από τον αστερισμό του πανικού όλες τις επόμενες αισθηματικές εμπειρίες και μας έμαθε μια για πάντα ότι η μόνη σωτηρία –ακριβώς όπως εκείνη της πρώτης φοράς- είναι να αποκτήσουμε «ψυχολογική αυτονομία». Κάθε φορά που παρασυρόμαστε σοβαρά σε μια βαθιά σχέση, γευόμαστε το δίχως άλλο τη μοναξιά και διαβλέπουμε πως η μόνη σωτηρία μας είναι μια περαιτέρω ψυχική εξέλιξη που οδηγεί ακριβώς στην ψυχική ανεξαρτησία. Που όσο κι αν η τελευταία είναι επιθυμητή, έχει πολύ υψηλό τίμημα, αφού προϋποθέτει την απώλεια κάθε αυταπάτης για την ίδια τη σχέση. Όταν φτάσει κανείς σ’ αυτήν τη μορφή ωριμότητας, ξέρει ότι δεν πρέπει να περιμένει τίποτε πλέον από τους άλλους.

[…]

Μπροστά το υπαρξιακό αδιέξοδο μόνο μία στάση υπάρχει: εκείνη που μας επιτρέπει να δημιουργούμε διαρκώς τη ζωή μας. […] Στην πραγματικότητα είμαστε ελεύθεροι μόνο όταν δεχτούμε την πιθανότητα να παραμείνουμε για πάντα ανικανοποίητοι.

[…]

Όταν, ενήλικες πλέον, κάνουμε το «γύρο του κόσμου» για να ξαναβρούμε την καρδιά μας και να δώσουμε περιεχόμενο στην ψυχική μας ζωή, αυτό που μας περιμένει δεν είναι η Εδέμ, αλλά οι αντιφάσεις και οι δυσκολίες της επίγειας ζωής. Θα έλεγα ότι μ’ αυτήν την ψυχολογική άσκηση προσεγγίζουμε το «παράδοξο», την ικανότητα να καταλάβουμε πράγματα που πριν μας ήταν αδιανόητα. Πρόκειται για μια οριακή κατάσταση όπου ο κόσμος γίνεται πιο διάφανος. Γι’ αυτό οι σοφοί προς το τέλος της ζωής τους αποτραβιούνται στη μοναξιά. Δεν έχει όμως νόημα να αποτραβηχτούμε στα βουνά, αν δεν έχουμε περάσει πρώτα από τα παράδοξα και τις αντιφάσεις αυτού του κόσμου. Το σημαντικό στη διάρκεια του ταξιδιού είναι ο τρόπος με τον οποίο καταφέρνουμε να δώσουμε νόημα σε όλα αυτά, μέσα από έναν ευανάγνωστο κώδικα και μια κατανοητή γλώσσα. Τότε το «παράδοξο» γίνεται κυρίαρχος παράγοντας και φορέας της ίδιας της ζωής."